Publicado por: deboracampos | Abril 16, 2009

Monxardín e o patrimonio sonoro

Comecei este ano saudando o retorno ao Arquivo Sonoro de Galicia do profesor Afonso Vázquez-Monxardín. Pouco pasou daquela e xa están aquí os motivos da miña ledicia: con pulo e con coñecemento volve soar o patrimonio sonoro que aquende e alende o mar foron tecendo os galegos e as galegas que pasaron por aquí antes ca nós.

E isto de que volve soar non é metáfora nin é figura: co seu ordenador portatil e dous altofalantes, o propio Monxardín percorreu a semana pasada non poucas salas da cidade de Bos Aires predicando sobre o que somos e como soa a fala, a música e os sons que poboaron o noso pasado e que nos aprenden sobre este presente. Verbas e música. Verbas e sons. Verbas e máis verbas. Voces, as nosas voces.

Como responsable do Arquivo Sonoro de Galicia, do Consello da Cultura Galega, Monxardín trazou dúas rutas porteñas nesta semana que pasou na Arxentina. A primeira, protagonizada polo explorador, polo antropólogo na procura daqueles testemuños que ainda poden quedar -no formato de cintas ou de discos- sen coñecer, sen recuperar. E a segunda, a que andivo facendo un chamamento para que saibamos garantir que no futuro tamén haberá qué escoitar.

Tal fixo no Centro Galego onde ofreceu unha conferencia sobre “A memoria sonora dos galegos na Arxentina”. No Instituto Santiago Apostol bromeou cos rapaces cando lles dixo que el era mais porteño ca eles porque estivera aquí por vez primeira no ano 1987 antes de que os cativos nacesen e logo encheu o silencio de memoria. E finalmente, visitou o Centro Español de Sada onde -como un mago- fixo volver a voz grave e enfática de Ramón Suárez Picallo, a melodiosa fala de Castelao, a delicada comunicación de Xosé Neira Vilas e outras moitas para ledicia dos anfitriones e do colectivo de galegas Herbas de Prata que organizaron esa disertación de Monxardín.

Ali, o responsable do Arquivo Sonoro de Galicia contou que esta era a décima vez que viña a Bos Aires e lembrou que a súa avóa chorou cando soubo -no ano 1987- que o seu neto viría coñecer a Arxentina, terra na que se perderan uns tíos emigrados. Xa choveu daquela…

“Buscamos que o noso traballo -dixo Monxardín- sexa sobre todas as cousas, un servizo público”. O servizo -engado eu- que brinda un faro, alumeándonos coa nosa fala, lembrándonos as verbas e chamamentos dos nosos devanceiros, e comprometéndonos coa nosa memoria cultural.

Apertas ao lonxe…

Advertisements
Publicado por: deboracampos | Abril 9, 2009

As virtudes de Alfonsín

Dí o historiador Ruy Farías Iglesias que non sabemos se á Arxentina sería mellor ou peor se nunca houbesen chegado aquí os milleiros e milleiros de galegos e de galegas que chegaron. “O que é seguro -engade- é que non sería a Arxentina que coñecemos”. A cita é oportuna porque este país tampouco sería o que é sen a presidencia de Raúl Alfonsín, un avogado neto de galegos que levou o desafío de coller o mando logo da dictadura dos anos 70 e que morreu a semana pasada.

Moito se di que a morte fai mellor a vida de quen xa non está. Algo diso pasou aquí. O funeral de Alfonsín -transmitido ao longo de dous días en vivo por case todas as canles de televisión- achegou a máis de 60 mil persoas que foron despedir ao ex presidente ao Congreso e que acompañaron o cadaleito ata o Cemiterio da Recoleta nunha procesión multitudinaria. Pero por qué estaban alí?

Certo é que Alfonsín foi o protagonista da máis grande ilusión da que teña memoria este país: o soño, o desexo de que -como el mesmo dicía- “coa democracia cómese, coa democracia edúcase, coa democracia sánase”. Ao longo da súa presidencia -entre 1983 e 1989- tivo o mérito de dominar varios alzamentos militares, de investigar e desvelar o xenocidio dos anos 70 e de levar a xuizo aos responsables da desfeita da dictadura.

Con todo, Alfonsín tamén foi sinónimo dunha forte decepción: non era certo que coa democracia chegase. Moitos, moitísimos, nen comeron, nen aprenderon e moito menos se sanaron. Quen levou aos militares a xuizo logo perdoou eses crímenes e quen quixo pararlles os pes aos poderosos sectores económicos logo rematou someténdose.

Pero por qué estaban alí esas máis de 60 mil persoas a semana pasada? Porque foi honrado, dicían. Porque morreu na mesma casa na que viviu. Porque a diferenza de tantos, de todos, chegou ao poder pobre e saiu dalí igual. Porque foi un galego teimudo.

Alfonsín era neto dun galego de Ribadumia, fanático do Independiente e avogado. Antes de ser presidente, axudaba aos familiares de desaparecidos en reunións clandestinas realizadas no Centro Lalín de Bos Aires. Logo, xa mandatario, foi coñecer a terra dos seus: chegou nun helicóptero e chorou diante da casa da súa familia en Casaldarnos.

Todas estas historias foron lembradas a semana pasada. Alimentando, claro, o lado amable do que ainda hoxe é a imaxe dun galego nestas terras. Alguén traballador, honrado, agradable. Mágoa que non houbese interese en engadir outras moitas virtudes, tamén propias dos galegos: por exemplo, Alfonsín foi autor de moitos ensaios e tratados. O último deles escribiuno con case 80 anos. Trataba sobre dereito, tiña 800 páxinas e para esa tarefa pasou tres anos estudiando, documentándose e investigando.

Apertas ao lonxe…

Publicado por: deboracampos | Abril 2, 2009

25 anos sen Cortazar

Vintecinco anos poden ser moitos anos. Ou poucos. Levamos vintecinco anos sen Julio Cortazar e por veces semellan moito tempo.

Os anos da volta da democracia, toda a década neoliberal, a grande crise que quebrou ao país no ano 2001, e o rexurdimento económico dos últimos tempos. Moitos anos, si. Ainda hoxe, vemos de cando en vez e pola canle de televisión pública que ten o Ministerio de Educación, unha vella entrevista a Cortazar feita pola Televisión Española no ano 1977. Ainda son imaxes en branco en negro, dúas cámaras prácticamente sen movemento ningún e máis de 120 minutos de tertulia falando de libros e de política. Non haberá programa neste momento menos actual e mais afastado dos criterios que impón a televisión deste tempo. E con todo, son dúas horas enfeitizantes nas que vemos canto pode cambiar o mundo en vintecinco anos sen mudar nada. Canto ten de igual o distinto. Canto sabe ainda hoxe Cortazar do que nos pasa.

Vintecinco anos non son tantos anos.

A cidade de Bos Aires lembrou o pasamento de Julio Cortazar no mes de febreiro. Non tiña mais remedio, claro. Moi en sintonía co que pensan os funcionarios actuais, o recordo non foi lendo ao autor de Los Premios ou Historias de cronopios y de famas. Non, nada mais perigroso que ler a Cortazar.

En troques, montaron sobre a avenida 9 de Julio mais de cen mariolas xigantes pintadas pola artista plástica Marta Minujín para que a xente xogase saltando da terra ao ceo. A obra foi bautizada Rayuelarte e todas as persoas que andaban polo centro da cidade eran convidadas a saltar no tradicional xogo infantil levando na man un papel cun fragmento dalgún conto do autor ou -mais non sexa- o nome de Julio Cortazar, mentres soaba a música de Charlie Parker no sopro dun cento de saxofonistas.

A novela Rayuela saiu do prelo no ano 1963 e desatou unha verdadeira revolta na literatura latinoamericana e mundial quebrando o tempo e invitando aos lectores a apropiarse da orde dos capítulos e con iso a ser os protagonistas.

Apropiarse e ser protagonistas. Do tempo, do mundo, da política, das artes, da historia. Protagonistas e non público. Activos e non adurmiñados. Lectores e non saltimbanquis. Levamos vintecinco anos sen Julio Cortazar e moita falta nos fai esa voz grave con ollar de neno convidándonos a xogar para mudar o mundo.

Apertas ao lonxe…

Publicado por: deboracampos | Marzo 26, 2009

Historia en común

Para o bo e para o malo. Na riqueza e na pobreza. Onte, hoxe e sempre. A relación entre  a Galiza e a Arxentina, en moito, parece a dun matrimonio. Unha escolla feita hai tempo que pervive pola forza dos lazos, dos sentimentos, dos moitos anos en común e -sobre todo- polas experiencias vividas que nos achegan, nos reflicten, nos volven pares.

Este martes, día 24 de marzo, con actos, con música, con discursos e con marchas, foron lembrados os 33 anos que pasaron dende ese outro 24 de marzo do ano 1976 cando boa parte das forzas militares arxentinas arrasaron coa democracia e instauraron unha dictadura de sangue, de medo e de morte. E aquí tamén estamos a falar da historia galega.

En primeiro lugar porque os procedementos, a crueldade, e o laborioso exterminio deses que queren e buscan vivir na liberdade semellan por momentos duplicados dos que a propia Galiza e o Estado Español todo coñeceron e padeceron antes, durante e despóis da Guerra Civil do ano ´36.

Pero tamén porque entre os 30 mil desaparecidos na Arxentina hay máis de cincocentos españois e -estiman os especialistas- pode que trescentos galegos. Trescentos homes e mulleres, moitos deles mozos e mozas apenas, trescentas vidas, trescentos corpos que foron secuestrados, torturados e logo asasinados e trescentas almas amputadas e silenciadas.

Foron necesarios trinta anos para que esas vidas saisen do esquecemento masivo. As presentacións nos tribunais arxentinos, a loita dos familiares, a testemuña do Premio Nobel da Paz Adolfo Pérez Esquivel -que é arxentino fillo de pontevedreses-, o libro Galegos víctimas do xenocidio arxentino, unha mostra na Federación de Sociedades Galegas. O longo vieiro do recoñecemento. A dificil tarefa de devolverlle a voz, a vida e a memoria a eses aos que lles roubaron o futuro.

Foron necesarios trinta anos e quen sabe cantos anos mais ainda terán que pasar para que -aquí e tamén alí- asumamos que non importa onde é que ocorren estas desfeitas. A Guerra Civil e a desmemoria obrigada que deixou -con pegadas ainda hoxe- é un aldraxe para todos os que quedaban na terra como para os que emigraron. Do mesmo xeito que o exterminio da dictatura arxentina feriu á Galiza. Porque os lazos que nos achegan non son enfeites, porque son brazos que nos apertan. Porque ainda que se trate de países distintos, como nunha parella tamén en moitos aspectos somos un.

Apertas ao lonxe…

Publicado por: deboracampos | Marzo 19, 2009

Bicentenario e emigración

Levan tempo xa os preparativos para o que aquí deu en chamarse o Bicentenario. A Arxentina fará no ano próximo os seus 200 anos de vida como nación moderna e ceibe e o país busca replicar aquelas festas fastuosas do ano 1910, co gallo do Centenario.

Será que nestes cen últimos anos aprendimos algo? Será que temos presente -por exemplo- a enorme achega que a emigración deixa neste país? Unha das obras que se van inaugurar para este Bicentenario é precisamente o Museo Nacional da Inmigración. Como as cousas adoitan ser raras aquí, a dicir verdade, o tal museo leva anos funcionando, a medias, con poucos recursos e sen maior sona. Entón, se cadra, o que se vai inaugurar é o funcionamento normal dun museo, con orzamento, actividades e a vontade de conxugar en presente esa herdanza.

O museo ten sitio no vello Hotel de Inmigrantes, unha pequena cidade montada para recebir hai máis dun século aos que chegaban nos barcos. E vaia se eran importantes eses inmigrantes! Chega con visitar o lugar para decatarse.

Trátase dunha das primeiras obras na que se utilizou o hormigón armado na Arxentina. O resultado é un trazado de espazos claros e luminosos que daquela permitiron albergar con comodidade a milleiros e milleiros de persoas. O Hotel contaba con espazos para o desembarco, o aloxamento ou o traslado dos inmigrantes, tiña un hospital, unha oficina de procura de traballo e sitios para trámites. A estadía era gratuita e duraba cinco días. Pero xeralmente estendíase.

Ainda hoxe, as magníficas escaleiras de mármore gardan os millóns de pasos que as percorreron e as desgastaron. E se algunha vez paseades por este predio, descubriredes que o silencio dos inmensos salóns está inzado de vellas verbas ditas en mil linguas.

Chega o Bicentenario e o Museo Nacional da Inmigración collerá algo do pulo revisionista que semella espallarse por todos os ámbitos nestes últimos meses. Colaborará nisto o Consello da Cultura Galega que está a participar das actividades para o relanzamento a través do traballo do catedrático Xosé Manoel Núñez Seixas.

O profesor galego -que forma parte do consello asesor internacional integrado por expertos dos Estados Unidos, de Italia e de Brasil- estivo hai poucos días en Bos Aires traballando xunto con historiadores, museólogos e técnicos no que será esta nova etapa do museo.

Será que nestes cen últimos anos aprendimos algo? O museo, o esquecemento, a situación dos novos emigrantes… Será que nestes cen últimos anos aprendimos algo?

Apertas ao lonxe…

Publicado por: deboracampos | Marzo 12, 2009

Visibles e invisibles

Como noutros anos, pero tamén como nunca antes, a sinxela actividade de organizan cada 8 de marzo as integrantes do colectivo de galegas Herbas de Prata deixou ver que na realidade das mulleres da diáspora existen todas as cores, todos os estilos. Porque ese é o risco de ver: que se cadra, o que se enfoca non é do mellor nin do mais nobre.

Xa vos contei, por estas mesmas datas, que estas galegas na emigración convidan cada mes de febreiro a achegar o nome de dúas mulleres que merezan ser recoñecidas polo seu traballo. Para as que levan unha vida de loita pública, argallaron unha distinción á que chaman Rosalía de Castro e que representan cunha roseira. E para aquelas mulleres que foron quen de manter a presenza da Galiza na súas familias, ofrecen outro agradecemento ao que chaman Virxinia Pereira e que simbolizan cunha cameleira.

Todos as candidaturas son recebidas e é a xente quen vota nunha enquisa online e determina quen leva as plantas de agradecemento. En verdade, a escolla non é moi importante. En tempos onde votan os mortos e onde se fotocopian pasaportes en comilonas, pouco se pode pedir a un pequeno colectivo como Herbas de Prata. Elas mesmas din: “As distincións buscan agradecer o esforzo e o compromiso destas mulleres a prol da cultura, da lingua, da memoria e da presenza de Galicia na emigración”.

O caso é que este ano houbo mulleres que recebiron a súa candidatura coa ledicia de verse recoñecidas e coa ilusión de acadar moitos votos. Pero tamén houbo galegas que non agardaron que eses apoios chegase e montaron verdadeiras campañas colonizadoras dese agradecemento. Houbo ducias de intentos por manipular a cativa enquisa pendurada nun blog. Houbo ducias de denuncias cruzadas. E houbo ducias de persoas que recebiron impúdicos correos que pedían o voto e que (xa que estamos) convidaban a espallar ese mesmo pedido entre os contactos de cada quen. Non importa quen vote, non importa por qué vota, o que importa é gañar. Ainda que só sexa unha planta. Ainda que -dese xeito- os mais de 1700 votos e o agradecemento perdan todo sentido.

Para a distinción Virxinia Pereira, a do traballo invisible, so chegaron 76 votos. A gañadora recebiu 38 deles. Trátase da señora Eladina Figueroa Boga e ben sei que o nome dela non vos soa de nada. É normal porque Eladina leva unha vida de servizo a carón da súa curmá, da súa amiga de toda a vida, a actriz e xornalista Maruxa Boga. Como se dixo no acto do domingo, “se ainda temos a Maruxa con nós, iso ten unha explicación e chámase Eladina”. Pois ela, a gañadora, preferiu quedar na casa. Facendo o que sempre fixo: atender á sobranceira xornalista. Porque, ademáis, confesou que lle daba moita vergonza ser premiada.

Porque ese é o risco de ver: que se cadra, o que se enfoca fala de nós. Das peores cousas que temos. E tamén das máis nobres e xenerosas.

Apertas ao lonxe…

Publicado por: deboracampos | Marzo 5, 2009

Entremiradas

Pode que a fotografía sexa, como din os diccionarios, ese procedemento que fai posible fixar imaxes nunha placa sensible á acción da luz. Pero pode que sexa moito mais que iso. Pode que sexa unha ollada permanente e plural que nos chama a atención, precisamente, sobre iso que non vemos. Pode que sexa un ollo avizor sobre o que somos, o que facemos, e tamén sobre o que non somos nin facemos, alertándonos, obrigándonos a ver.

Gústame a versatilidade discursiva da fotografía. Gústanme as obras que fan foco na estética, as que acariñan a percepción e nos amosan imaxes que espertan calma e goce emocional. Pero sobre todo, gústanme as series que son quen de nos enfrontar ao mundo, que son quen de facer visible o que non sabiamos, o que non ollaramos, iso do que non nos decataramos.

No camiño no que se cruzan a fermosura e tamén a visibilización dunha realidade, sairá do prelo nos vindeiros días o primeiro tomo da serie Entremiradas da fotografa galega Maribel Longueira.

A obra ábrese como unha fiestra para deixar pasar, para convidar precisamente, a ese cruce de olladas do que fala o título. Entremiradas entre a terra e os galegos e galegas espallados polo mundo. Entremiradas entre a Galiza e Bos Aires ou entre a Galiza e A Habana. 

O eixo dos dous libros é unha serie de fotografías da propia Maribel Longueira feitas tanto na terra coma en Bos Aires e A Habana. Imaxens que percorren o presente e as pegadas do pasado que nel están impresas. As fotos -que non renuncian á fermosura- son en si mesmas tamén unha denuncia, unha reflexión, unha análise, unha queixa, un chamado de atención.

Sobre a base destas imaxes en diálogo, a fotógrafa dobrou a proposta: convocou a unha ducia de autores a cada lado do Atlántico para escribir outras imaxes pero desta vez feitas en palabras. Entre os convidados están Victor Freixanes, Estíbaliz Espinosa, Xavier Alcalá, Yolanda Castaño, Xabier Do Campo, Xosé Luís Méndez Ferrín, María do Cebreiro, Mª Xosé Queizán, Luisa Valenzuela, Mª Esther Vázquez, Mª Rosa Lojo, Antonio Pérez Prado e Federico Jeanmaire.

Sobre outro libro seu, O Papagaio, Maribel dixo: “As vivenzas da xente quedan esparcidas polo chan e eu, coma unha arqueóloga, as recollo para amosalas”. Porque a fotografía é, sobre todas as cousas, unha arañeira de entremiradas.
Apertas ao lonxe…

Publicado por: deboracampos | Febreiro 26, 2009

Revisitando os clásicos

Voulle facer caso á benquerida Helena González e esta tarde darei conta do traballo que estamos a argallar para este terceiro ano do Ciclo de Literatura Galega do Café Tortoni. Dí Helena que non conto nada sobre o labor que eses corenta homes e mulleres fan cada mes no tradicional café da avenida de maio.

Pois alá imos. O grupo -ao que chamamos Lectores Galegos en Bos Aires- xurdiu hai dous anos dunha vontade egoísta e dunha fenda. A vontade egoísta é a que tiñamos a licenciada en Letras e amiga Andrea Cobas Carral e mais eu de ler e de comentar narrativa e poesía galega. A fenda é a que queda entre os dous lectorados que funcionan na cidade de Bos Aires: un só para os alumnos de lingüística da Universidade de Bos Aires e o outro só para a xente maior que prefire enfocar na Galiza cun ollar enchoupado de morriña. E qué faríamos nós: que nin investigamos en lingüística pero tampouco botamos en falta os carros na aldea? Pois iso, crear un grupo de persoas con interese en ler e analizar a literatura que fala da Galiza de hoxe en día.

No primeiro ciclo, no ano 2007, percorrimos un feixe de novelas nas que se traballaba coas representacións da Guerra Civil Española e do franquismo. A idea de Andrea (que coordina todo o traballo literario con coñecemento, con lucidez e sobre todo cun talento fabuloso) foi a de engadir unha voz dende a diáspora na reflexión desenvolvida no Ano da Memoria. A partir de novelas de Xavier Alcalá, Xosé Luis Méndez Ferrín, María Xosé Queizán, Anxo Angueira e mesmo Home sen nome de Suso de Toro e Os libros arden mal de Manuel Rivas que daquela nin chegaran a Bos Aires, buscamos construir unha ollada dende as dúas beiras do Atlántico na que confluíran certos eixos centrais: a violencia de Estado, a emigración, a resistencia, as mulleres como sustento da familia e da economía… temas coñecidos polos arxentinos que tamén lembrabamos nese 2007 os 30 anos da última dictadura.

No segundo ano do ciclo, adentrámonos nas manifestacións que na narrativa galega recente adoptou o xénero policial clásico así como tamén a súa evolución nas novelas da serie negra. Explicaba Andrea daquela: “Cremos que o traballo fará visibles escenarios e problemáticas en parte ausentes nos textos lidos durante o ciclo pasado e, por outra, permitirá presentar un conxunto de textos e autores actuais nunca traballados formalmente en Bos Aires”. E vaia se debatimos e descubrimos a Galiza nesas historias.

Para este ciclo, que vai de marzo a decembro, volvemos aos clásicos. “A relectura do corpus tradicional da cultura galega permitiría alumeas certas zonas que a narrativa e a poesía galegas contemporáneas seguen a reelaborar”, prometemos. E quedades convidados a acompañarnos se vindes por Bos Aires ou na páxina www.blogoteca.com/lectoresenbosaires

Apertas ao lonxe…

Publicado por: deboracampos | Febreiro 19, 2009

Discriminación que é discriminación

Din que o que importa é ser pero tamén parecer. Dinllo as nais ás fillas, os xefes aos empregados, os accionistas aos xerentes e o 99 por cento das publicidades. Se hai tanta insistencia ten que ser, claro, porque moitas cousas son sen parecelo, e outras semellan ser algo que en verdade non son.

Contáronme historias de amor que tiñan de todo menos amor. Coñecín verdadeiros sabios que ían vestidos como mendigos e xentes moi engalanadas nas que só había casca. Sei de prestixiosos premios amañados e de familias felices nas que todos se odian. E con todo, de cando en vez, hai casos nos que ser e parecer rematan por coincidir.

Hai algúns meses, un feixe de galegos e de galegas da cidade de Bos Aires fartáronse dos chistes de galegos que non son chistes nin fan rir. Fartarse, fatáranse hai moito tempo pero o que fixeron daquela, no mes de maio do ano pasado, foi denunciar a quen lucra con ese costume de humillar aos que son diferentes.

Por unha banda, organizaron un feixe de accións pacíficas para sinalar a xenofobia deses ataques que van disfrazados de gracia e que se venden nas librarías. Logo, a través da prensa, evidenciaron a diferenza entre humor e discriminación. E, finalmente, abriron un expediente no Instituto Nacional contra da Discriminación, a Xenofobia e o Racismo (INADI) que depende do Ministerio de Xustiza deste país contra a editorial Sudamericana e contra o autor dos infames libros de chistes de galegos, un home chamado Ricardo Parrotta que se agocha detrás do seudónimo Pepe Muleiro.

Daquela, enterado destas accións o tal Parrota (que por certo ten nacionalidade española), mofouse das accións e dixo: “Son un comando da intelixencia galega, térmos contradictorios por excelencia”.

Pois o comando de intelixencia galega ven de recebir unha moi boa nova. Logo de varios meses de análise legal, o ditame do INADI conclúe que a distribución masiva deste tipo de libros reproducen estereotipos estigmatizantes para unha comunidade e configuran unha conduta discriminatoria. Ademáis, a dependencia gubernamental recomenda á editorial que no caso de persistir na publicación, indique na portada de cada libro que o contido foi considerado discriminatorio polo INADI.

Saúdo a valentía do xornalista Manuel Castro, do arquitecto Gastón Quiroga e do señor Alfonso Fernández que denunciaron o que semellaba chiste e era discriminación e conseguiron que as aparencias non agochen a verdade.

Apertas ao lonxe…

Publicado por: deboracampos | Febreiro 12, 2009

Linguas e pontes

Andaba eu a matinar nesta mañá fresca de verán porteño nunha cativiña que coñezo. O nome dela é o de menos pero comeza por Xe. Digamos estón que Xe vive en Bruxelas dende que naceu alí hai cinco anos. Xe é filla de pais galegos e as primeiras palabras que foi quen de pronunciar, dende logo, saíronlle nesa lingua que é a lingua que se fala na casa. Xe é galego falante en Bruxelas.

Pero como vai á escola, entón Xe tamén é unha francófona impecable que, unha vez á semana, ten clase de inglés e nos últimos tempos comezou a achegarse ao neerlandes. A nai de Xe é galegofalante e tamén políglota: domina coa maior naturalidade o ingles, o francés, o portugués, o alemán e o castelán. A nai de Xe adoita contar que o galego permitiu que a nena pasase con fluidez ás outras linguas que, non so lle valen para comunicarse, senón sobre todo para entender outras realidades, outras maneiras de ollar o mundo. Cando vai a Vigo, Xe estráñase de que tantos nenos non falen galego.

Lonxe, moi lonxe desta cativiña, na provincia arxentina de Corrientes, no nordeste deste enorme país, hai dous anos implementouse un programa de recoñecemento á lingua orixinaria desa rexión: o guaraní. Así foi como este idioma de mais de 500 anos de vida chegou ás escolas.

Algo mais lonxe ainda, nos institutos arxentinos os rapaces e rapazas terán clases obrigatorias de lingua portuguesa como tamén pasa no Brasil co castelán, segundo un vello acordo que naceu no Mercosur. O Senado arxentino aprobou a finais do ano pasado esta lei que determina ademais que os alumnos teñan certificacións oficiais sobre o idioma do país veciño.

De novo perto de Xe, no departamento de Psicoloxía Evolutiva e de Educación da Universidade de Santiago de Compostela (USC), un estudo -dos moitos que se fan no mundo sobre este tema- evidenciou que os nenos bilingües constrúen antes que os monolingües frases “máis longas e complexas” sendo o seu vocabulario semellante. A pescuda fíxose sobre máis dun milleiro de nenos adaptando por vez primeira en España e en galego, as escalas MacArthur-Bates empregadas para medir as habilidades comunicativas e lingüísticas dos máis pequenos.

Por certo, déixovos aquí un enlace moi interesante sobre como unhas linguas valen de ponte a outras linguas e como quen fala moitos idiomas entende mellor o mundo. Isto podedes atopalo na páxina www.enfantsbilingues.com Está en francés. E falando diso, e eu de min que se as escolas galegas desen a metade das clases en francés ou en inglés moita menos xente marchaba a pasada fin de semana.

Apertas ao lonxe…

« Newer Posts - Older Posts »

Categorías